परीक्षा सुधारणांसाठी नंदन नीलेकणी पंतप्रधानांच्या विशेष कृती दलाचे प्रमुख; जनआक्रोशानंतर मोठा निर्णय

भारतातील महत्त्वाच्या परीक्षा प्रक्रियेची अखंडता सुनिश्चित करण्यासाठी आणि वाढत्या सार्वजनिक असंतोषाला प्रतिसाद देण्यासाठी, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी व्यापक परीक्षा सुधारणांसाठी एका उच्च-शक्तीच्या कृती दलाची स्थापना केली आहे. इन्फोसिसचे सह-संस्थापक आणि आधारचे शिल्पकार नंदन नीलेकणी यांच्याकडे या महत्त्वपूर्ण उपक्रमाची धुरा सोपवण्यात आली आहे, जे तंत्रज्ञान आणि प्रणालीगत बदलांमधील त्यांचे प्रचंड कौशल्य घेऊन आले आहेत. सध्याच्या परीक्षा पद्धतीतील कथित अनियमितता आणि आव्हानांवरून सुरू असलेल्या तीव्र सार्वजनिक छाननी आणि निदर्शनांच्या काळात या कृती दलाची स्थापना झाली आहे. या पॅनेलमध्ये 'तंत्रज्ञान तज्ञ', 'अंतराळ शास्त्रज्ञ' आणि 'गुप्तहेर प्रमुख' अशा विविध क्षेत्रातील तज्ञांचा समावेश आहे, जे या खोलवर रुजलेल्या समस्यांवर बहुआयामी दृष्टिकोन दर्शविते.
कृती दलाचा कार्यकाळ व्यापक असून, प्रश्नपत्रिका तयार करण्यापासून ते मूल्यमापन आणि निकाल जाहीर करण्यापर्यंतच्या परीक्षा परिसंस्थेच्या विविध पैलूंना सुधारण्याचे उद्दिष्ट आहे. यात पारदर्शकता आणि सुरक्षितता वाढवण्यासाठी तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यावर विशेष भर दिला जाईल. सुरुवातीच्या चर्चेनुसार, सुधारणांच्या प्रमुख क्षेत्रांपैकी एक म्हणजे वाढत्या कोचिंग क्लास उद्योगावरील अवलंबित्व कमी करणे, ज्यामुळे देशभरातील विद्यार्थ्यांसाठी समान संधी निर्माण करण्याचा प्रयत्न केला जाईल. सरकार कोट्यवधी विद्यार्थ्यांचे भविष्य सुरक्षित ठेवण्यासाठी या सुधारणांची नितांत गरज असल्याचे सांगत असताना, विरोधी काँग्रेस पक्षाने या घोषणेच्या वेळेवर टीका केली आहे, असे सुचवून की हा निर्णय तात्काळ सरकारी जबाबदारीपासून लक्ष विचलित करण्यासाठी घेतला गेला आहे. तरीही, या कृती दलाच्या शिफारसी भारताच्या विशाल युवा लोकसंख्येसाठी स्पर्धात्मक परीक्षांचे स्वरूप पुन्हा परिभाषित करतील, या उच्च अपेक्षा आहेत.