India
सोनम वांगचुक यांच्या उपोषणाची तीव्रता वाढली: पत्नीकडून ‘अवैध अटके’चा आरोप, लडाखच्या मागण्या संसदेपर्यंत
पर्यावरणवादी सोनम वांगचुक लडाखला राज्यत्व आणि संविधानाच्या सहाव्या अनुसूचीमध्ये समाविष्ट करण्याच्या मागण्यांसाठी उपोषण करत असताना, त्यांच्या पत्नीने ‘अवैध अटके’चा आरोप करत उच्च न्यायालयात धाव घेतली आहे, तर वांगचुक यांनी संसदेपर्यंतच्या मोर्चाला यशस्वी करण्याचे आवाहन केले आहे.

पर्यावरणवादी आणि मॅगसेसे पुरस्कार विजेते सोनम वांगचुक यांचे लडाखमधील उपोषण आता गंभीर टप्प्यात पोहोचले आहे, ज्यामुळे केंद्रशासित प्रदेशाला राज्यत्वाचा दर्जा आणि संविधानाच्या सहाव्या अनुसूचीमध्ये समावेश करण्याच्या दीर्घकाळ प्रलंबित मागण्यांकडे देशाचे लक्ष वेधले गेले आहे. दीर्घकाळापासून उपोषणावर असलेल्या वांगचुक यांनी अलीकडेच आंदोलकांना एक जोरदार आवाहन केले आहे, ज्यात त्यांनी दिल्लीतील संसदेपर्यंतच्या आगामी मोर्चाला "मोठे यश" मिळवून देण्याचे आवाहन केले आहे, जे या आंदोलनाच्या महत्त्वपूर्ण विस्ताराचे संकेत देते. वांगचुक यांच्या पत्नीने त्यांच्या "अवैध अटके" च्या आरोपाखाली तातडीच्या सुनावणीसाठी उच्च न्यायालयात धाव घेतल्याने परिस्थितीने नाट्यमय वळण घेतले. सफदरजंग रुग्णालयातून "माझ्या अवैध अटकेतून पाठवले" असा संदेश देत, वांगचुक यांनी "भीतीपासून मुक्ती, अन्यायापासून मुक्ती" अशी मागणी केल्याने या दाव्याला अधिक बळ मिळाले आहे. या घडामोडीमुळे त्यांच्या आरोग्याबद्दल आणि सरकारने शांततापूर्ण आंदोलनाला हाताळण्याच्या पद्धतीबद्दल मोठ्या प्रमाणावर चिंता निर्माण झाली आहे.
वांगचुक यांच्याशिवाय, लडाखच्या हक्कांसाठीचे आंदोलन वेग घेत आहे, अहवालानुसार तीन पीएचडी अभ्यासक देखील 21 दिवसांहून अधिक काळ उपोषणावर आहेत, जे केंद्र सरकारकडून दुर्लक्षित असलेल्या खोलवर रुजलेल्या तक्रारी अधोरेखित करतात. ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते अण्णा हजारे यांनीही वांगचुक यांच्याशी एकता व्यक्त केली आहे आणि केंद्राला "वांगचुकच्या मर्यादांची परीक्षा न घेण्याचा" इशारा दिला आहे, त्यांना रचनात्मक चर्चेत सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे. अनियंत्रित अटकेच्या आरोपांसह आणि कथित सरकारी उदासीनतेसह वाढणारे हे आंदोलन, प्रशासनावर लडाखमधील आवाजांकडे लक्ष देण्याचे आणि परिस्थिती आणखी बिघडण्यापूर्वी त्यांच्या घटनात्मक मागण्या पूर्ण करण्याचे महत्त्वपूर्ण दबाव आणत आहे. संसदेपर्यंतचा प्रस्तावित मोर्चा या सध्याच्या संघर्षातील एक महत्त्वाचा क्षण बनणार आहे.
वांगचुक यांच्याशिवाय, लडाखच्या हक्कांसाठीचे आंदोलन वेग घेत आहे, अहवालानुसार तीन पीएचडी अभ्यासक देखील 21 दिवसांहून अधिक काळ उपोषणावर आहेत, जे केंद्र सरकारकडून दुर्लक्षित असलेल्या खोलवर रुजलेल्या तक्रारी अधोरेखित करतात. ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते अण्णा हजारे यांनीही वांगचुक यांच्याशी एकता व्यक्त केली आहे आणि केंद्राला "वांगचुकच्या मर्यादांची परीक्षा न घेण्याचा" इशारा दिला आहे, त्यांना रचनात्मक चर्चेत सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे. अनियंत्रित अटकेच्या आरोपांसह आणि कथित सरकारी उदासीनतेसह वाढणारे हे आंदोलन, प्रशासनावर लडाखमधील आवाजांकडे लक्ष देण्याचे आणि परिस्थिती आणखी बिघडण्यापूर्वी त्यांच्या घटनात्मक मागण्या पूर्ण करण्याचे महत्त्वपूर्ण दबाव आणत आहे. संसदेपर्यंतचा प्रस्तावित मोर्चा या सध्याच्या संघर्षातील एक महत्त्वाचा क्षण बनणार आहे.
